شير فاسد شده ، و ماهى نمك سود « 4 » . 43 ، 3 - و او را تصنيفات بسيار است . مولد و منشأ او رى است ، و طب را پيش ابن ربن طبرى خوانده است . 43 ، 4 - قاضى صاعد « 5 » مىگويد كه : رازى در علم الهى غور نكرده ، و مقصد اصلى را در آن نفهميده ، ازين جهت است كه مضطرب است راى او ، آراى ضعيف را تقليد نموده ، و مذمت كرده قومى را كه سخنان ايشان را « 6 » نفهميده و به مقصد ايشان نرسيده . 43 ، 5 - محمد زكريا به شهرها و بلادها مىرفت و سير مىنمود ، و او پير بود بزرگ و مدور سر ، و در مجلس به تعظيم مىنشست ، در پيش او شاگردان ، و در عقب شاگردان شاگردان ، و او كريم بود و احسان و نيكويى مىكرد نسبت به فقرا و به فقرا عطاها و بخشش‌ها قرار داده بود ، و از سير و سياحت خود را دور نمىداشت ، و در ديدهء او رطوبتى به هم رسيده بود از بسيارى خوردن باقلا . 43 ، 6 - و مىگفت كه : علوم فلسفه را پيش بلخى خوانده‌ام در وقتى كه ساير بودم در ولايات و بلدات « 7 » . 43 ، 7 - فلسفه و علوم قديمه را نيكو مىشناخت ، و او بفهم و زيرك بود ، و اكثر اوقات او در اجتهاد و فكر و اطلاع بر حال افاضل كه پائين رتبه‌تر ازو بودند مىگذشت . و ترجمهء بعضى از اشعار او اين است كه « 8 » : 43 ، 8 - من مىبينم پوسيدگى « 9 » و از هم پاشيدگى را كه به بدن مىشتابند ،

--> ( 4 ) - متن و بيهقى : اكل الشواء المغموم و اللبن الفاسد و السمك المنتن ، ترجمه فارسى بيهقى : شير فاسد شده و بريان كرم پوشانيده و ماهى منتن گشته . اساس : شير فاسد و ماهى در نسخهء د : نمك سود با خطى الحاقى در حاشيه آمده است . ( 5 ) - نسخه‌ها : قاضى بن صاعد . ( 6 ) - د : « را » ندارد . ( 7 ) - د : عملات . ( 8 ) - د : « كه » ندارد . ( 9 ) - د : پوشيدگى .